Οριακή απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για το γάμο ομοφύλων

Παρασκευή, 23 Ιούλιος 2010 11:07

Το ΕΔΑΔ στην υπόθεση Schalk and Kopf vs Austria (application 30141/04) - 24.6.2010 έκρινε ότι:

* Η ΕΣΔΑ (Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου) δεν επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να παρέχουν και στα ομόφυλα ζευγάρια πρόσβαση στη σύναψη γάμου.

* Το δικαίωμα αναγνωρίζεται, αλλά δεν υπάρχει θετική υποχρέωση του κράτους.

Σύμφωνα με τα πραγματικά γεγονότα ένα ζευγάρι ομοφύλων που ζει στη Βιέννη ζήτησε από τις αυστριακές αρχές να συνάψει γάμο και το αίτημά τους απερρίφθη με το αιτιολογικό ότι, σύμφωνα με το αυστριακό δίκαιο, γάμος μπορεί να συναφθεί μόνο μεταξύ δύο προσώπων του αντίθετου φύλου.
Αφού άσκησαν ένδικα μέσα ενώπιον των αυστριακών δικαστηρίων, τα οποία και απερρίφθησαν, προσέφυγαν στο ΕΔΑΔ.

Στο μεταξύ, την 1/1/2010, έξι μήνες πριν από την έκδοση της απόφασης του ΕΔΑΔ, τέθηκε σε ισχύ στην αυστριακή νομοθεσία η εφαρμογή του συμφώνου ελεύθερης συμβίωσης που δίδει τη δυνατότητα και σε ομοφυλόφιλα ζευγάρια να θέσουν νομική υπόσταση στη σχέση τους. Το εν λόγω σύμφωνο δεν επιτρέπει ωστόσο την υιοθέτηση παιδιών από τέτοια ζευγάρια. Ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου οι αιτητές υποστήριξαν ότι η έλλειψη νομοθετικού πλαισίου που θα τους επέτρεπε τη σύναψη γάμου παραβίαζε το δικαίωμα στην οικογενειακή και ιδιωτική τους ζωή, όπως αυτό κατοχυρώνεται στην ΕΣΔΑ. Υποστήριξαν ακόμα ότι υπήρξε παραβίαση του δικαιώματός τους στη σύναψη γάμου, ισχυριζόμενοι παράλληλα ότι έτυχαν και δυσμενούς διάκρισης.

Το ΕΔΑΔ επεσήμανε αρχικά ότι το δικαίωμα σύναψης γάμου αναγνωρίζεται και στα ζευγάρια ιδίου φύλου, επειδή, όπως υπέδειξε, έχει κριθεί και από άλλες αποφάσεις του ΕΔΑΔ ότι στη σημερινή κοινωνία η έλλειψη ικανότητας γέννησης παιδιού δεν μπορεί να αποστερήσει το δικαίωμα γάμου και συνεπώς το δικαίωμα αυτό δεν απευθύνεται μόνο στα ζευγάρια διαφορετικού φύλου. Επεσήμανε, ωστόσο, ότι μεταξύ των κρατών του Συμβουλίου της Ευρώπης δεν υπάρχει κοινή αντίκριση σχετικά με το γάμο ομοφύλων.

Η τελική απόφαση της πλειοψηφίας των δικαστών του ΕΔΑΔ ήταν ότι το άρθρο 12 της ΕΣΔΑ δεν επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να παρέχουν και στα ομόφυλα ζευγάρια πρόσβαση στη σύναψη γάμου και συνεπώς δεν υπήρξε παραβίαση της ΕΣΔΑ. Το Δικαστήριο υπέδειξε ότι οι αρχές των κρατών μελών είναι σε θέση να κρίνουν πώς θα ανταποκριθούν στις κοινωνικές ανάγκες, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο θεσμός του γάμου έχει βαθύτατες παραδόσεις και πολιτιστικούς δεσμούς οι οποίοι διαφέρουν από μία κοινωνία σε άλλη.

Περαιτέρω το ΕΔΑΔ απέρριψε και τους ισχυρισμούς των αιτητών για παραβίαση του δικαιώματός τους στην οικογενειακή και ιδιωτική ζωή. Υπέδειξε ότι οι αιτητές δεν υπέβαλαν οποιοδήποτε ισχυρισμό για παραβίαση των εν λόγω δικαιωμάτων τους, ένεκα των περιορισμών που εξακολουθούν να υπάρχουν στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης, αναφορικά με τη δημιουργία οικογένειας ομόφυλων ζευγαριών.

Η απόφαση ελήφθη με οριακή πλειοψηφία τεσσάρων έναντι τριών δικαστών.
Εκδόθηκαν δύο διαφορετικές αποφάσεις μειοψηφίας και σε εκείνην στην οποία περιλαμβάνεται και η άποψη του Έλληνα Δικαστή Ροζάκη αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι σήμερα είναι κοινώς αποδεκτό από την κοινωνία ότι τα ομόφυλα ζευγάρια συνάπτουν σταθερές σχέσεις. Οποιαδήποτε απουσία νομικού πλαισίου που θα τους προσφέρει τα ίδια δικαιώματα και ωφελήματα που προέρχονται από το θεσμό του γάμου, θα πρέπει να μπορεί να στηριχθεί σε ισχυρότατη αιτιολογία, ιδιαίτερα εάν λάβει κανείς υπόψη το ρεύμα που υπάρχει στον ευρωπαϊκό κόσμο αναφορικά με την αναγνώριση τέτοιων δικαιωμάτων και ελευθεριών. Οι τρεις μειοψηφούντες δικαστές κατέληξαν ότι υπήρξε παραβίαση των σχετικών άρθρων της Ευρωπαϊκής Συνθήκης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

^{(ΠΟΛΙΤΗΣ - 04/07/2010, Σελίδα: 77 Κωδικός άρθρου: 955732)}

Written by :